Osoby wykonujące niektóre zawody powinny mieć zapewnioną przez swoich pracodawców odzież roboczą, która ochroni ich przed zabrudzeniami. Każdy, kto ma takie uprawnienia, z pewnością chciały wiedzieć, co ile jego szef musi zagwarantować mu taką odzież. Nasz blog rozwieje wszelkie wątpliwości w tej kwestii, dlatego zachęcamy wszystkich zainteresowanych do wnikliwej lektury.
Odzież robocza – co ile przysługuje pracownikom?
Wiele zatrudnionych osób zastanawia się, co ile przysługuje odzież robocza. W polskim prawie ciężko szukać konkretnych okresów, których muszą trzymać się pracodawcy w tym zakresie. Ma to związek przede wszystkim z tym, że poszczególne stroje potrafią zupełnie różnie reagować na codzienne użytkowanie i korzysta się z nich w różnym stopniu, co zależy od zawodu oraz warunków, w jakich wykonuje się służbowe obowiązki. Czas zużywalności odzieży uważa się więc za sprawę płynną – stąd brak szczegółowych wytycznych. Najistotniejsze jest to, czy wciąż wywiązuje się ona ze swojej roli – jeśli jej zużycie na to nie pozwala, trzeba zadbać o wymianę. Każda z osób prowadzących daną firmę określa jednak własne wewnętrzne zasady, bazując przy tym na rozporządzeniach odpowiedniego ministra.
Jakie kryteria musi spełniać odzież robocza zagwarantowana przez pracodawcę?
Odzież robocza należy się pracownikom według przepisów BHP i kodeksu pracy. Niezwykle istotne jest, aby była ona solidnej jakości oraz odpowiednio dostosowana do typu pełnionych obowiązków czy zagrożeń, jakie występują w danym miejscu. Niezwykle istotne jest także właściwe dopasowanie ich, jeśli chodzi o rozmiar – w celu zagwarantowania swobodnego oraz bezpiecznego wykonywania służbowych zadań. Takie ubrania mają za zadanie zabezpieczyć osoby pracujące przed zabrudzeniami, uszkodzeniami czy szkodliwymi warunkami atmosferycznymi, dając im również gwarancję komfortu oraz bezpieczeństwa. Przy wyborze trzeba skupić się przede wszystkim na intensywności pracy czy częstotliwości noszenia konkretnego elementu. Duże znaczenie mają także preferowane metody prania, suszenia i konserwacji, a także jakość zrobienia odzieży, pora roku oraz warunki atmosferyczne. Obowiązkowym elementem jest w tym przypadku również właściwe obuwie zapewniające ochronę ludzkim stopom.
W jakich sytuacjach pracodawca musi przekazać swojemu pracownikowi odzież roboczą?
Każdy pracodawca musi dać swoim pracownikom środki ochrony osobistej, jeśli wykonywany przez nich zawód wiąże się z ryzykiem utraty zdrowia lub życia. Wtedy jego obowiązkiem jest nieodpłatne zagwarantowanie im odzieży, obuwia roboczego i innych przedmiotów zapewniających konieczną ochronę. Według zasad BHP musi ona być odpowiednio dopasowana do zagrożeń, jakie wiążą się z danym stanowiskiem pracy – np. gwarantując zabezpieczenie przed substancjami chemicznymi, wysoką temperaturą czy urazami mechanicznymi.
Odzież robocza – jak często przysługuje pracownikowi nowy komplet?
Udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie – co ile należy się odzież robocza – jest niemożliwe, jednak o terminach przekazania nowego kompletu mówią zakładowe tabele przydziału. Konieczność wcześniejszej wymiany zachodzi w przypadku zużycia, trwałego uszkodzenia lub utraty właściwości i braku opcji przywrócenia ich poprzez czyszczenie, konserwację lub naprawę. Za oznaki świadczące o konieczności zapewnienia kolejnych ubrań uznaje się:
- rozdarcia oraz przetarcia materiału,
- zepsute zapięcia,
- uszkodzenie podeszwy lub podnoska obuwia,
- utratę właściwości wodoodpornych,
- uszkodzenie części odblaskowych,
- trwałe zabrudzenia, przez które utrzymanie niezbędnej higieny jest niemożliwe,
- zmiana rozmiaru pracownika – przyczyniająca się do ograniczenia ruchów lub stworzenia zagrożenia,
- utrata właściwości termicznych czy ochronnych.
Pracodawca ma prawo określić różne terminy wymiany dla podopiecznych pracujących na innych stanowiskach. Istotne jest jednak, aby te okresy były zgodne z faktycznymi warunkami, a doprowadzenie do sytuacji, gdy zatrudniony musi używać niesprawnego wyposażenia należy uznać za niedopuszczalne.
Wymagana odzież robocza w zależności od stanowiska
Według regulacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, konkretne wersje odzieży roboczej muszą być zgodne z danymi normami w kwestii poziomu oraz typu ochrony. Przy części stanowisk konieczne jest zakładanie rękawic ochronnych cechujących się odpornością na przecięcie czy kontakt z pewną grupą szkodliwych substancji chemicznych. W pozostałych sytuacja pracodawca ma obowiązek zagwarantować pracownikowi obuwie wyposażone w podeszwę zabezpieczającą przed olejami oraz kwasami lub słynącą z właściwości antyelektrostatycznych. Za zupełnie osobny temat należy uznać ubrania dla sprzedawcy – zwykle specjalne zabezpieczenie uznaje się tu za zbędne ze względu na niewielkie prawdopodobieństwo urazów. Trzeba jednak pamiętać o absolutnym standardzie, czyli noszeniu fartuchów przez osoby pracujące w sklepach mięsnych, a szczególnie istotne są tu sprawy sanitarne.
Czy istnieje możliwość korzystania z własnych ubrań przez pracownika?
Warto zaznaczyć, że niekiedy istnieje możliwość korzystania przez zatrudnioną osobę z własnych ubrań i obuwia jako roboczych. Do tego jest jednak konieczne precyzyjne określenie wykazu stanowisk, na których można pozwolić sobie na to rozwiązanie oraz otrzymanie zgody pracownika. Duże znaczenie ma także to, aby taka odzież była zgodna z wymogami BHP dotyczącymi konkretnego stanowiska.
Stosowanie tej opcji w zawodach, gdzie pracownicy zajmują się bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych. Zabrania się także korzystania z prywatnej odzieży w przypadku pracy przyczyniającej się do intensywnego brudzenia czy skażenia ubrań przez substancje chemiczne, a także materiały promieniotwórcze lub biologicznie zakaźne.
Trzeba jeszcze wiedzieć, że zatrudniona osoba korzystająca ze swoich ubrań i obuwia roboczego ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego, przy którego wysokości należy wziąć pod uwagę obecne ceny zakupu właściwego wyposażenia. W przepisach brakuje zaś wytycznych częstotliwości wypłacania go – zasady rozliczeń musi ustalić pracodawca, porozumiewając się w tej kwestii z pracownikami lub osobami, które ich reprezentują.
Kto jest odpowiedzialny za pranie i konserwację ubrań roboczych?
Pracodawca poza wręczeniem swojemu pracownikowi odzieży, ma także obowiązek zadbania o właściwe pranie, naprawę konserwację, odpylanie i odkażanie wyposażenia. Częstotliwość wykonywania tych czynności, aby zagwarantować ubraniom czystość i oraz nienaruszony stan, a zatrudnionym pełne bezpieczeństwo.
Gdy zorganizowanie prania przez pracodawcę jest niemożliwe, istnieje opcja powierzenia tej czynności pracownikowi, lecz wtedy zachodzi konieczność wypłacenia mu ekwiwalentu – równego kosztom, jakie zatrudniony faktycznie poniósł. Brakuje tu jednej konkretnej metody używanej do obliczania tej kwoty – może ona zawierać, chociażby wydatki związane z zakupem środków piorących, wodą, energią elektryczną czy usługą świadczoną przez profesjonalną pralnię.
Niekiedy jednak wypranie ubrań roboczych przez pracownika jest niemożliwe – chodzi tu o ubrania skażone środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi czy materiałami biologicznie zakaźnymi. Takie wyposażenie trzeba bowiem przechowywać w określonej przestrzeni, a oczyszczeniem i odkażeniem musi zająć się pracodawca.
Odzież robocza – co ile się należy i od czego to zależy?
Jednoznaczne stwierdzenie, co ile przysługuje odzież robocza, jest niemożliwe, gdyż znaczny wpływ ma na to wykonywany zawód, częstotliwość tych ubrań, a także konkretne wymogi, sanitarne, technologiczne oraz związane z BHP. W przypadku zużycia lub uszkodzenia do wymiany powinno dojść jeszcze przed upływem terminu określonego w zakładowej tabeli przydziału. Największe znaczenie ma tu zagwarantowanie pracownikowi bezpieczeństwa, higieny i komfortu.
